Park Centralny – mamy kolejne dokumenty

Poznaliśmy dokładną lokalizację kąpieliska w Parku Centralnym oraz wodnego placu zabaw, który ma być realizowany w ramach Bydgoskiego Budżetu Obywatelskiego. Po raz pierwszy pokazano je na chwilę podczas środowej sesji Rady Miasta (27 maja). Na aktualnym projekcie zmieniono przebieg dróg rowerowych. Dotarliśmy też do kolejnych decyzji i postanowienia wydanych przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska.

W ostatnich tygodniach budowa kąpieliska w Parku Centralnym ponownie znalazła się w centrum uwagi po tym, jak wojewoda Michał Sztybel przekazał miastu na początku maja pozwolenie na budowę. Podczas konferencji prasowej zaprezentowano nowe wizualizacje obiektu, podkreślano jego dostępność dla osób z niepełnosprawnościami oraz planowane nasadzenia. Nie pokazano wtedy jednak rzutu całej inwestycji, a w kwestach środowiskowych skupiono się przede wszystkim na informacji o planowanych nasadzeniach. W Parku Centralnym będą realizowane 3 inwestycje: budowa kąpieliska, budowa wodnego placu zabaw z Bydgoskiego Budżetu Obywatelskiego oraz rozwój zieleni i retencji w Parku Centralnym.

Ile i jakich decyzji wydano?

Z dokumentów, do których dotarliśmy, wynika, że w związku z budową kąpieliska w Parku Centralnym oraz przebudową zbiorników wodnych przy hali Łuczniczka wydano co najmniej pięć rozstrzygnięć Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Kocanka piaskowa – zgoda na zniszczenie stanowisk

Jedna z decyzji dotyczy kocanki piaskowej (Helichrysum arenarium), rośliny objętej ochroną częściową. RDOŚ zezwolił na zniszczenie czterech kęp tego gatunku, zajmujących łącznie około 4 m² na działkach nr 39/9 i 39/11. Choć powierzchnia wydaje się niewielka, oznacza to usunięcie wszystkich stanowisk tego chronionego gatunku znajdujących się na obszarze planowanej inwestycji. O tej decyzji dowiedzieliśmy się pierwszy raz podczas ostatniej sesji Rady Miasta.

Płazy, bezkręgowce, ptaki i nietoperze

Drugą decyzję, dotyczącą niszczenia siedlisk oraz miejsc żerowania i odpoczynku zwierząt, opisaliśmy już wcześniej. Decyzja obejmuje między innymi siedliska ptaków, nietoperzy oraz bezkręgowców występujących na terenie inwestycji. To właśnie ten dokument wywołał najwięcej pytań o to, jaką cenę przyrodniczą przyjdzie zapłacić za realizację kąpieliska.

Łęg wierzbowo-topolowy – odmowa wszczęcia postępowania

Mniej znane jest trzecie rozstrzygnięcie dotyczące kąpieliska. Inwestor zwrócił się do RDOŚ w sprawie fragmentu łęgu wierzbowo-topolowego o powierzchni około 350 m². Łęgi to jedne z najbardziej charakterystycznych siedlisk związanych z dolinami rzecznymi. Występują tam liczne gatunki roślin, owadów i ptaków, a same siedliska należą do coraz rzadszych w miastach. RDOŚ odmówił jednak wszczęcia postępowania. Nie oznacza to ani zgody, ani zakazu zniszczenia łęgu. Organ uznał jedynie, że w tej sprawie nie ma podstaw do wydawania odstępstwa od przepisów dotyczących ochrony gatunkowej roślin.

Decyzje dotyczące zbiorników wodnych przy Łuczniczce

Budowa kąpieliska nie jest jedyną inwestycją realizowaną obecnie w tej części miasta. Podczas majowej konferencji wspomniano również o rewitalizacji zbiorników wodnych położonych w sąsiedztwie hali Łuczniczka. Także w tym przypadku konieczne było uzyskanie decyzji dotyczących chronionych gatunków.

Płazy i ptaki

30 grudnia 2024 r. RDOŚ zezwolił na chwytanie i przenoszenie chronionych płazów, w tym ropuch szarych i żab. W praktyce oznacza to, że przed rozpoczęciem prac część zwierząt ma zostać odłowiona i przeniesiona w inne miejsce. Decyzja obejmuje również płoszenie i niepokojenie wielu gatunków ptaków. Chodzi o sytuacje, w których prowadzone roboty mogą zakłócić ich odpoczynek, żerowanie lub okres lęgowy.

RDOŚ zezwolił na niszczenie siedlisk, chwytanie, przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania oraz przenoszenie:

ropuchy szarej (Bufo bufo) – do 20 osobników,
żaby trawnej (Rana temporaria) – do 30 osobników,
płazów z grupy żab zielonych (żaba śmieszka, żaba jeziorkowa, żaba wodna) – do 30 osobników.

Ponadto zezwolono na umyślne płoszenie i niepokojenie ptaków, w tym w okresie noclegu, rozrodu i wychowu młodych, następujących gatunków: bogatka (Parus major), dzięcioł duży (Dendrocopos major), dzwoniec (Chloris chloris), kapturka (Sylvia atricapilla), kawka (Corvus monedula), mazurek (Passer montanus), pierwiosnek (Phylloscopus collybita), pliszka siwa (Motacilla alba), sójka (Garrulus glandarius), sroka (Pica pica), trznadel (Emberiza citrinella), wrona siwa (Corvus cornix), wróbel (Passer domesticus), zięba (Fringilla coelebs).

Wycinka drzew i siedliska ptaków

Kolejna decyzja, wydana w styczniu 2025 r., dotyczy skutków wycinki drzew. RDOŚ zezwolił na zniszczenie gniazd i siedlisk rozrodu niektórych ptaków oraz na częściowe zniszczenie miejsc wykorzystywanych przez nie do odpoczynku i zdobywania pokarmu. W praktyce decyzja pozwala prowadzić inwestycję mimo utraty części terenów wykorzystywanych przez ptaki na co dzień.

RDOŚ zezwolił na zniszczenie siedlisk rozrodu i wychowu młodych oraz gniazd 3 par sierpówki (Streptopelia decaocto). Ponadto zezwolono na częściowe zniszczenie siedlisk odpoczynku, migracji lub żerowania: 1 osobnika dzięcioła średniego (Dendrocopos medius), 2 osobników strzyżyka (Troglodytes troglodytes), 5 osobników bogatki (Parus major), do 30 osobników modraszki (Cyanistes caeruleus), do 30 osobników czyża (Spinus spinusdo 20 osobników gawrona (Corvus frugilegus), do 500 osobników kawki (Corvus monedula), do 510 osobników wrony siwej (Corvus cornix), 3 osobników kosa (Turdus merula).

Gdzie dokładnie powstanie kąpielisko?

Podczas naszego spaceru wiele osób pytało o dokładną lokalizację planowanego kąpieliska. Wówczas nie dysponowaliśmy jeszcze aktualną dokumentacją.

Dopiero najnowsze materiały pozwalają dokładnie zobaczyć, jak zmienił się projekt. Porównanie koncepcji z końca 2020 roku z projektem z 2026 roku pokazuje, że zmodyfikowano nieznacznie sam układ kąpieliska. Przede wszystkim przeprojektowano otaczającą je infrastrukturę.

Najbardziej widoczna zmiana dotyczy drogi rowerowej. W starszej koncepcji prowadziła ona wzdłuż brzegu Brdy aż do Mostu Pomorskiego. W obecnym projekcie ścieżka oplata kąpielisko, a następnie łączy się z główną trasą rowerową przebiegającą przez park. Mamy nadzieję, że dzięki temu nie będzie ingerencji w gęsto porośnięty i podmokły obszar obok Mostu Pomorskiego. W aktualnym projekcie, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami plażę piaszczystą, zastąpiono plażą trawiastą.

Jak w terenie rozpoznać gdzie zaczyna się infrastruktura kąpieliska? Najłatwiej zacząć od punktu przy stromych schodach wiodących z parkingu do parku. w tym miejscu powstanie równia pochyła wraz z ciągiem pieszo-rowerowym. Wschodnią granicę inwestycji stanowi charakterystyczna skarpa.

Plan kąpieliska – listopad 2020. Źródło: plan zagospodarowania terenu

Plan kąpieliska – luty 2026. Źródło: plan zagospodarowania terenu

Wodny plac zabaw

Dodatkowo w południowo-zachodniej części kompleksu ulokowano wodny plac zabaw, który ma powstać w ramach Bydgoskiego Budżetu Obywatelskiego. O lokalizację tej inwestycji pytaliśmy Urząd Miasta Bydgoszczy już wcześniej, w 2024 roku. Wtedy jednak urzędnicy nie byli w stanie wskazać dokładnego umiejscowienia. Na planie powyżej wodny plac zabaw został zaznaczony kolorem szarym.

Nowe kąpielisko i przebudowane zbiorniki wodne mają służyć mieszkańcom przez lata. Warto jednak pamiętać, że każda taka inwestycja zmienia nie tylko krajobraz miasta, ale także świat roślin i zwierząt, które już dziś funkcjonują w tych miejscach. Dokumenty, do których dotarliśmy, pozwalają lepiej zobaczyć tę mniej widoczną stronę planowanych zmian. W kolejnym kroku będzie analizować informacje dotyczące planowanych wycinek i nasadzeń dla wszystkich zaplanowanych inwestycji w Parku Centralnym.

Zdjęcie tytułowe wraz z opisem gatunków: Dawid Kilon