Park Centralny: miasto wystąpiło o odstępstwa od zakazów ochrony zwierząt
Miasto Bydgoszcz złożyło do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniosek o zezwolenie na odstępstwa od zakazów dotyczących chronionych zwierząt w Parku Centralnym. Dokument jest związany z planowaną budową basenu w Parku Centralnym. Lista zwierząt objętych wnioskiem obejmuje 114 odrębnych nazw gatunkowych. Z dokumentu można się też dowiedzieć, że zostanie wycięte 51 drzew.
Wniosek datowany jest na 24 września 2026 roku, a do RDOŚ wpłynął dzień później. Dotyczy zadania „Rewitalizacja Parku Centralnego wraz z budową kąpieliska oraz plaży miejskiej”. Wskazany w dokumencie termin realizacji działań to okres od 1 listopada 2026 roku do 31 grudnia 2027 roku. Złożenie wniosku nie oznacza, że zezwolenie zostało już wydane.
Jakich zwierząt dotyczy wniosek?
W wykazie znajdują się:
| Grupa zwierząt | Liczba |
|---|---|
| Bezkręgowce | 18 |
| Płazy | 5 |
| Ptaki | 80 |
| Ssaki | 11 |
| Łącznie | 114 |
Wśród bezkręgowców wymieniono m.in. poczwarówkę zwężoną, trzmiele, porobnicę włochatkę, zgniotka cynobrowego, czerwończyka nieparka, postojaka wiesiołkowca i ślimaka winniczka. Wniosek obejmuje także ropuchę szarą, żabę trawną oraz kompleks żab zielonych. Lista ptaków zawiera zarówno gatunki związane z wodą, jak i z drzewami, zaroślami oraz terenami łąkowymi. Wśród ssaków znalazły się nietoperze, kret, dwa gatunki jeży, wiewiórka i bóbr.
O jakie odstępstwa występuje miasto?
Zakres wnioskowanych czynności różni się w zależności od gatunku. Obejmuje m.in. niszczenie siedlisk i ostoi, płoszenie i niepokojenie zwierząt, a także chwytanie, przetrzymywanie i przenoszenie napotkanych osobników.
Dla czterech gatunków — poczwarówki zwężonej, czerwończyka nieparka, postojaka wiesiołkowca i zgniotka cynobrowego — wniosek obejmuje także umyślne zabijanie oraz niszczenie jaj, postaci młodocianych lub form rozwojowych. W opisie planowanych prac wskazano ryzyko śmierci tych zwierząt podczas realizacji inwestycji.
Przyczyną przewidywanych strat są przede wszystkim wycinka drzew, prace ziemne, budowa infrastruktury i zalanie części parku. W dokumencie wskazano 51 drzew przeznaczonych do usunięcia według najnowszej koncepcji zagospodarowania.
Wniosek obejmuje 80 gatunków ptaków, wśród nich zimorodka, dudka, dzięcioły, słowiki oraz ptaki wodne, takie jak łabędź niemy, gągoł czy nurogęś. Miasto występuje o zgodę na niszczenie ich siedlisk oraz płoszenie i niepokojenie, a w przypadku bogatki również na niszczenie, usuwanie lub uszkadzanie gniazd. Dokument wskazuje, że utrata większej części łąki turzycowej oraz budowa infrastruktury ograniczą miejsca żerowania ptaków. Co istotne, w samym wniosku oceniono, że przedsięwzięcie będzie zdecydowanie niekorzystne dla ptaków Parku Centralnego, szczególnie lęgowych i migrujących — zarówno podczas budowy, jak i późniejszego użytkowania kąpieliska. Autorzy wniosku wskazują, że przy okazji oględzin gniazd na drzewach wytypowanych do wycinki, nie udało się dotrzeć do takich trzech drzew.
Zagrożona łąka i jej mieszkańcy
Wniosek szczegółowo opisuje skutki budowy kąpieliska w miejscu podmokłej łąki turzycowej. Według dokumentu inwestycja spowoduje zniszczenie około 91% parkowego siedliska postojaka wiesiołkowca. Oceniono, że oznacza to realne zagrożenie dla przetrwania jego populacji w tym miejscu.
Z tym terenem związana jest również poczwarówka zwężona. Wniosek wskazuje, że dokładny zasięg jej siedliska pozostaje nieznany i wymaga zbadania. Podkreśla też, że ze względu na niewielkie rozmiary tego ślimaka wyszukiwanie i przenoszenie osobników jest w praktyce niemożliwe. Dokładnego rozpoznania wymaga także zasięg siedliska zgniotka cynobrowego.
Dokument uwzględnia ponadto 14 gatunków ptaków opisanych w raporcie eksperckim dotyczącym znaczenia Parku Centralnego, których nie stwierdzono podczas inwentaryzacji prowadzonej na potrzeby kąpieliska.
Jakie działania zaproponowano?
Wśród proponowanych działań znalazły się nadzór przyrodniczy, dostosowanie terminów prac, przenoszenie części zwierząt oraz zawieszenie 14 budek dla ptaków i 10 budek dla nietoperzy. Dokument wskazuje także planowane nasadzenia 96 drzew. Jednocześnie zaznacza, że młode nasadzenia będą mogły zastąpić funkcje biologiczne dojrzałych drzew dopiero po wielu latach.
Rozważono również próbę przeniesienia części siedliska postojaka wiesiołkowca. Autorzy dokumentu wskazują jednak ograniczoną przestrzeń w parku, ryzyko pogorszenia warunków siedliskowych oraz potrzebę późniejszego monitoringu.
Wniosek potwierdza przyrodnicze znaczenie Parku Centralnego i szeroki zakres przewidywanej ingerencji. W jego końcowej części oceniono, że możliwe korzyści z utworzenia kąpieliska dla płazów i nietoperzy będą zdecydowanie mniejsze niż straty w roślinności, siedliskach oraz populacjach owadów i ptaków.
Obserwowana wysoka różnorodność biologiczna, szczególnie w odniesieniu do awifauny, entomofauny i szaty roślinnej, świadczy o bogactwie i bardzo dobrym stanie siedlisk (zwłaszcza nadrzecznych, łęgowych i łąkowych, które wyróżniają Park Centralny na tle innych bydgoskich parków), oraz istotnej roli Parku Centralnego jako miejskiej ostoi bioróżnorodności.
– napisano w części dotyczącej działań kompensacyjnych dokumentu.
Co może zrobić RDOŚ?
Planowane prace przy budowie kąpieliska w Parku Centralnym mogą naruszać zakazy dotyczące chronionych zwierząt — np. prowadzić do niszczenia ich siedlisk, płoszenia lub wymagać ich odłowienia i przeniesienia. Zezwolenie na realizację inwestycji czy wycinkę drzew nie zwalnia z obowiązku przestrzegania ochrony gatunkowej, dlatego potrzebna jest odrębna zgoda na konkretne czynności. Składając wniosek, miasto występuje o dopuszczenie takich ingerencji; to RDOŚ oceni, czy można na nie zezwolić i na jakich warunkach. RDOŚ ocenia dokumentację, może żądać jej uzupełnienia i sprawdza, czy nie ma rozwiązań alternatywnych, czy planowane działania nie zaszkodzą zachowaniu populacji gatunków we właściwym stanie ochrony oraz czy istnieje przewidziana ustawą podstawa udzielenia zezwolenia. Po przeprowadzeniu postępowania może wydać zezwolenie na wszystkie lub tylko część wnioskowanych czynności, określając ich zakres, termin, sposób wykonania i warunki ochrony przyrody, albo odmówić zezwolenia, jeżeli wymagane przesłanki nie zostały spełnione.
Źródło:
